De vier instituten in Nederland die psychische hulp bieden aan kankerpatiënten en hun familie verkeren in grote financiële nood, aldus de Volkskrant van vandaag. Voor een substantieel deel van hun inkomsten zijn ze afhankelijk van golftoernooien, oldtimerraces en fancy fairs. ’Als er één gala mislukt, vallen wij om’, aldus het Helen Dowling Instituut (HDI).
Volgens de instellingen komt dit doordat de tarieven van de zorgverzekeraars niet toereikend zijn en gebaseerd zijn op de ’normale’ ggz-zorg. Ze zeggen dit al jaren tevergeefs aan te kaarten bij de verzekeraars.
’Wij moeten eenvijfde van onze begroting bij elkaar krijgen met golftoernooien, gala’s, zwempartijen en fancy fairs’, zegt directeur Bram Kuiper van het HDI. Hij heeft een aparte afdeling fondsenwerving moeten oprichten. ’We lopen langs de rand van de afgrond. We houden onszelf al jaren watertrappelend overeind. Maar we kunnen het bijna niet meer dragen.’
’De situatie is nijpend’, zegt directeur Otto van den Brink van De Vruchtenburg, een vergelijkbare gezondheidsinstelling in Rotterdam. ’Wij krijgen 20 tot 30 procent van de kosten niet gedekt.’ Ook zijn instelling dicht de gaten met sponsorlopen, wijnverkoop, gala’s, oldtimerraces, donaties en erfenissen.
Niet goed
De regeldruk is enorm toegenomen. Therapeuten zijn aan het einde van hun latijn. Het is niet goed om als zorginstelling van goodwill afhankelijk te zijn, zegt Kuiper. ’Er zijn al twee van deze instituten omgevallen. Die zijn noodgedwongen overgenomen door anderen. Kijk, verzekeraars vinden het allemaal prachtig wat we doen. Ze staan applaudiserend langs de kant, maar als puntje bij paaltje komt, verhogen ze de tarieven niet.’ Van alle kankerpatiënten heeft circa 10 tot 12 procent gespecialiseerde begeleiding nodig op dit gebied, aldus hoogleraar Joost Dekker van het VUmc.
De psychische zorg voor kankerpatiënten is grillig en arbeidsintensief, stellen ze. ’Wij moeten vaak naar doodzieke patiënten die thuis op bed liggen’, zegt adjunct-directeur Margot Remie van De Vruchtenburg. ’Dat kost uren. De standaard acht behandelingen zijn vaak niet genoeg. Ook zijn patiënten geregeld te ziek om te komen. Ik heb zo veel collega’s die nu onbetaald, in hun eigen tijd ’s avonds naar patiënten toegaan.’
’Volgens de rekenmodellen moet elke therapeut zes of zeven mensen per dag zien’, aldus Kuiper. ’Dat proberen we, maar de ernst van de situaties die ze tegenkomen bij kankerpatiënten, staat dat nauwelijks toe. Daar komt bij dat de regeldruk enorm is toegenomen. Therapeuten zijn aan het einde van hun latijn.’
In gesprek
Volgens de Nederlandse Zorgautoriteit, die de tarieven vaststelt, zijn uitzonderingen mogelijk. Verzekeraar Zilveren Kruis/Achmea laat weten dat de instellingen dit onlangs hebben gemeld en dat ze hierover in gesprek zijn. ’Wij hebben deze instellingen in ieder geval niet gekort op hun budget, zoals elders wel is gebeurd’, zegt een woordvoerster. ’We willen nog wel wat meer inzicht in de zorg die ze leveren. We weten niet of alle zorg binnen de verzekering valt.’
Volgens de Nederlandse Zorgautoriteit, die de tarieven vaststelt, zijn uitzonderingen mogelijk: ’Instellingen kunnen met een verzekeraar de afspraak maken dat er sprake is van een bijzondere behandeling, bijvoorbeeld vanwege de zwaarte.’ Soms kan dan 10 procent meer worden gedeclareerd. Ook kunnen zorgaanbieders verzoeken om een structurele verhoging.
’Zoiets duurt jaren’, zegt Kuiper van het HDI. ’Als we daar op moeten wachten, zijn we allang omgevallen.’
