Voor het behalen van hun bachelordiploma organiseerden studenten fotografie afgelopen weekend een tijdelijke tentoonstelling in Genk. Sarah Collard, derdejaars aan de LUCA School of Arts, bracht een fragiel thema als psychiatrische aandoeningen in beeld. “Hoe we het ook draaien of keren, er blijft een taboe bestaan rondom de psychiatrie.”
De tentoonstelling ‘Lokaal Contrast’ lokte afgelopen weekend honderdenfotofielen naar Campus C-Mine in Genk. De toeschouwers genoten van een diverse mix van fotografische stijlen, die een contrastrijk geheel vormden.
De studenten kozen thema’s als cultureel erfgoed en street culture, maar enkele foto’s sprongen in het oog dankzij de tristesse en hun wat luguber kantje. Sarah Collard had namelijk besloten om de sfeer die heerst in psychiatrische instellingen, te vertalen naar haar foto’s.
Het verleden, heden en het imaginaire waren haar inspiratiebron. “De beelden zijn gemaakt in een oude leegstaande psychiatrische instelling. Wanneer je door de gangen dwaalt, slaat je fantasie op hol. Ik heb daarbij ook wat onderzoek gedaan naar de historie van het gebouw en de psychiatrie in het algemeen”, vertelt de 21-jarige studente.
Schrik van geesteszieken
De foto’s zijn confronterend en hebben een ietwat luguber kantje. Hiermee slaagt ze in haar opzet en toont ze aan dat we nog steeds schrik hebben van het thema. Collard verduidelijkt: “Lang werden geesteszieken als een gevaar voor de maatschappij beschouwt. Iedereen die niet aan de maatschappelijke norm voldeed, werd verplicht opgenomen in een instelling. Holebi’s werden vroeger ook als abnormaal bekeken en dus verplicht opgesloten.”
“Psychiatrische patiënten worden niet langer beschouwd als de duivel, heksen of nuttelozen, maar hoe we het ook draaien of keren, er blijft een taboe bestaan rondom de psychiatrie”, aldus Collard. Ze slaat de spijker op de kop want patiënten worden nog steeds afgeschermd van de buitenwereld. Dit om hun privacy te respecteren.
Eenzame samenleving
Vandaag de dag wordt 25% van de Belgen geconfronteerd met een psychische aandoening. Die variëren en zijn zeer uiteenlopend. ADHD, eetstoornissen zoals anorexia nervosa en boulimie, borderline en depressies zijn slechts enkele voorbeelden uit het ellenlange lijstje. De zoektocht naar genot is tegenwoordig een belangrijk aspect van ons leven, maar tussen 2004 en 2008 steeg het aantal gedwongen opnamen in psychiatrische ziekenhuizen met maar liefst tien procent.
Het eindresultaat is eenzaamheid. Net de sfeer die Collard tracht op te roepen. “De eenzaamheid, melancholie en depressiviteit probeer ik in beeld te brengen. De reeks heet dan ook Absentia”, verduidelijkt de studente fotografie.
Het is belangrijk voor patiënten met psychische aandoeningen om in contact te blijven met de samenleving. Deze twee gegevens staan pal tegenover elkaar. Het is een actueel thema dat nog steeds wordt doodgezwegen, maar waar de fotoreeks van Sarah Collard toch inkt over deed vloeien.
