overzicht

Veel psychologische studies twijfelachtig

Gepubliceerd: 31-08-2015

Een groep van 270 wetenschappers wereldwijd, onder wie vijftien van de UvA, onderzocht de repliceerbaarheid van 100 studies die in 2008 werden gepubliceerd in drie toptijdschriften in de psychologie. De resultaten van het Reproducibility Project: Psychology, dat vier jaar geleden van start ging, zijn nu gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift ’Science’. Minder dan de helft van de replicaties van psychologie-onderzoek leidt tot dezelfde resultaten als de oorspronkelijke studie.

Het project is het meest uitgebreide onderzoek dat ooit is uitgevoerd naar de mate van repliceerbaarheid en voorspellers van repliceerbaarheid in een wetenschappelijk vakgebied. De bevindingen bieden meer inzicht in de uitdagingen waarvoor wetenschappers worden gesteld bij het repliceren van onderzoeksresultaten, ook als het gaat om het identificeren van voorspellers van repliceerbaarheid en manieren om het onderzoek te verbeteren.

Repliceerbaarheid houdt in dat de resultaten zich opnieuw voordoen als dezelfde data opnieuw geanalyseerd worden of wanneer met dezelfde methodiek nieuwe data worden verzameld en geanalyseerd. ‘Het is een bepalende eigenschap van de wetenschap, want de betrouwbaarheid van een studie wordt groter door onafhankelijk repliceren en het uitbreiden van ideeën en bewijs’, vertelt Kai Jonas, onderzoeker binnen het team van UvA-psychologen.

Mislukt hoeft niet onjuist te betekenen

De onderzoekers benadrukken dat het mislukken van een replicatie niet automatisch betekent dat de oorspronkelijke bevindingen onjuist waren. Hoewel de meeste replicatieteams samenwerkten met de oorspronkelijke auteurs om dezelfde materialen en methoden te gebruiken, kunnen kleine verschillen in de uitvoer van de replicatie (wanneer, waar of hoe) de uitkomsten hebben beïnvloed. Het kan ook gebeuren dat de replicatie toevallig gemist heeft het oorspronkelijke resultaat te detecteren. Een andere mogelijkheid is dat het oorspronkelijke resultaat misschien een fout-positief (de uitkomst komt niet overeen met de werkelijkheid) is geweest.

Eric-Jan Wagenmakers van het UvA-team was niet verrast door het lage aantal replicaties: ‘Er zijn veel serieuze uitdagingen die we – net als andere empirische disciplines - moeten overwinnen, waaronder ‘publicatie-bias’, frequentistische statistische analyses (p-waarden) en de beloningsstructuur in de academische wereld. De resultaten van het project onderstrepen de noodzaak voor meer transparantie en meer methodologische gestrengheid.’

Transparantie en pre-registratie

Steeds meer onderzoekers, organisaties, financiers, tijdschriften en uitgevers zijn bezig met het verbeteren van de repliceerbaarheid van wetenschappelijk onderzoek. ‘Zo wordt onder meer gewerkt aan het verhogen van de transparantie van de gebruikte onderzoeksmaterialen, -codes en -gegevens, zodat collega-onderzoekers een studie beter kunnen beoordelen, repliceren en uitbreiden’, aldus teamlid Denny Borsboom, die met Wagenmakers ook betrokken was bij de totstandkoming van de Transparency and Openness Promotion (TOP) Guidelines die in juni in Science werden gepubliceerd.  

Jonas vult aan: ‘Met onze inspanningen om de kwaliteit van onderzoek te verbeteren lopen we binnen de psychologie voor op andere wetenschapsterreinen. Het Psychology Research Institute van de UvA speelt hierin een toonaangevende rol, onder andere door het initiëren van zogenoemde pre-registration-tijdschriften zoals Comprehensive Results in Social Psychology . Pre-registratie van de onderzoeksmethode moet ervoor zorgen dat uitsluitend statistisch en methodologisch verantwoorde artikelen worden gepubliceerd, met resultaten die gemakkelijk te repliceren zijn. Daarnaast voorkómt deze aanpak de manipulatie van data en het ‘bijschaven’ van onderzoek door bijvoorbeeld achteraf de hypothese te wijzigen. De bevindingen in ons Reproducibility Project bevestigen de relevantie van deze aanpak.’

Bron: UVA

Overig nieuws


18-05-2026 - Hakken
18-05-2026 - Van vastlopen door autisme naar een passende baan
18-05-2026 - Lekker depressief zijn
18-05-2026 - Het veranderende vrouwenbrein
18-05-2026 - Heus
18-05-2026 - Mijn broeders hoeder, naar een gezelschappelijke psychiatrie
18-05-2026 - Alles wat we (willen) weten over verouderen met autisme
18-05-2026 - Liefdeswonden, los komen en jezelf hervinden na een toxische relatie
18-05-2026 - De bibliotheek
15-05-2026 - Beleidstoets mentale gezondheid voor lokale samenwerking en beleid
15-05-2026 - Intensieve vierde onderhandeling voor cao ggz
15-05-2026 - Onderzoek Breaking barriers naar autisme op school en werk van start
13-05-2026 - ‘De dag dat...’ over depressie, PTSS en online shaming
11-05-2026 - Mentale toestand tieners bepalend voor hun volwassen leven
08-05-2026 - Handreiking rol psycholoog in multidisciplinaire teams
07-05-2026 - Technologie helpt autistische kinderen bij contact
06-05-2026 - Kinderen halen weinig steun uit ouders of vrienden na huiselijk geweld
05-05-2026 - Kans op angststoornissen door overactief immuunsysteem
04-05-2026 - Met z’n allen!
04-05-2026 - Hulpverlening of probleemverlening?
04-05-2026 - Wanneer helpt een klinische opname bij een depressie echt
04-05-2026 - Spiegel zonder gezicht
04-05-2026 - Niet veilig thuis. Herstellen van trauma in je jeugd
04-05-2026 - Muziek als zelfmedicatie
04-05-2026 - De bibliotheek
30-04-2026 - Vraag subsidie aan voor domeinoverstijgende aanpak ggz
30-04-2026 - Nieuwe handreiking zelfmanagement bij autisme
29-04-2026 - Aanjaagfinanciering voor project wachttijden jeugd-ggz
28-04-2026 - Niels Mulder in bestuur Akwa GGZ
24-04-2026 - Zorginstituut publiceert patiëntervaringen ggz
23-04-2026 - Inspecties: Toegang psychische zorg schiet tekort voor asielzoekers

Laatste nieuws

Tagcloud


  • autisme
  • bibliotheek
  • congres
  • depressie
  • gedicht
  • jeugdzorg
  • personalia
  • recensie
  • suicide
  • verslaving

Zoeken in nieuws


Zoek

Contactgegevens

LET OP: GGZ Totaal is geen instelling voor behandeling of begeleiding. Neem daarvoor contact op met de eigen behandelaar of huisarts.
t: -
info@ggztotaal.nl

Deel deze pagina

Neem contact op


Op de hoogte blijven?


Vul uw emailadres in en ontvang gratis ons magazine!

 

 

Disclamer & privacy


Hoe gaan we met jouw gegevens om?

 

Het laatste nieuws


  • Hakken

    van de redactie
  • Van vastlopen door autisme naar een passende baan

    door Stienke de Jager
  • Lekker depressief zijn

    column van Mathijs van Meerkerk
  • Het veranderende vrouwenbrein

    (advertentie)
  • Heus

    een gedicht van Josine Schuilenburg

Zoeken


 

Social media


FacebookTwitterLinkedInInstagram

 

Weesperzijde 10-H   |   1091 EA Amsterdam   |  info@ggztotaal.nl   |   Webdesign PEW

Copyright 2026 - GGZ Totaal
Inloggen | Ziber Website | Design by PEW Grafisch ontwerpstudio