”Antidepressiva doen meer kwaad dan goed”, was de boodschap van de Deense hoogleraar Peter Gøtzsche afgelopen weekend in Trouw. Die boodschap werd onderschreven door epidemioloog Dick Bijl. ”Van de 1,1 miljoen mensen die antidepressiva slikken, heeft 98 procent daar niks aan”, was de strekking van het artikel, ”bovendien hebben veel mensen last van vervelende bijwerkingen.”
”Dat is oorlogstaal, daarmee voer je geen gesprek”, reageert Damiaan Denys vandaag in dezelfde krant. Denys is hoogleraar psychiatrie aan het AMC Amsterdam en voorzitter van beroepsvereniging NVvP. ”Niemand wil terug naar de situatie dat honderdduizenden mensen zonder medicijnen in een instelling verblijven, opgesloten en vastgebonden. Dat zou er gebeuren als we medicijnen als antidepressiva zo goed als zouden afschaffen”,
Ook de NOS brengt enige nuance aan door drie jongeren aan het woord te laten die wél baat hadden bij het gebruik va anti-depressiva. Niet alleen maar met positieve geluiden overigens, maar het is ”wel een hulpmiddel om weer normaal te kunnen functioneren” zegt de 23-jarige Eleanor.
Volgens hoogleraar Cuijpers ( in Trouw) hebben Gøtzsche en Bijl in grote lijnen gelijk met hun weergave van het onderzoek naar depressie. ”Het klopt dat antidepressiva niet veel meer helpen dan een placebo, en dat onderzoek hun werking te rooskleurig voorstelt. Dat 98 procent niet werkt, lijkt mij wel heel hoog, maar onder de 90 procent zal dat percentage niet komen. Maar vooraf weten we niet bij welke patiënt het aanslaat.” Huisarts Burgers: ”Ook al blijkt de verbetering bij veel mensen een placebo-effect te zijn, die mensen zijn er in werkelijkheid wél op vooruitgegaan.”
Als pillen niet helpen, dan maar ’praten’? Cuijpers: ”Vergeet niet dat voor psychotherapie hetzelfde geldt: het effect is beperkt. Ik denk dat artsen veel meer tegen patiënten moeten zeggen dat een pil bijwerkingen heeft voor veel mensen en dat een eventueel herstel in hooguit 20 procent van de gevallen door de pil komt. Maar ook dat therapie een investering is die niet altijd veel toevoegt aan spontaan herstel. Mensen kunnen dan zelf beslissen of ze investeren.”
Wachtlijsten
Psychiater Denys: ”Ik moet nu vaak tegen patiënten zeggen: u kunt een pil nemen die misschien morgen al effect heeft, of u moet vanwege de wachtlijsten een half jaar wachten op psychotherapie, die iets vaker helpt. Velen kiezen dan toch maar voor de medicatie.”
