In de week dat de corona-maatregelen worden versoepeld, was het de bedoeling dat GGZ Totaal zou verschijnen met een (bijna) corona-vrije aflevering. Omdat er in de ggz nou eenmaal meer gebeurt dan corona alleen. Toch kan en wil ik er niet onderuit om, onderaan deze inleiding, iets te zeggen over het minimaliseren van de face-to-face kontakten in de ggz, en dan vooral de reacties daarop.
Maar eerst de corona-vrije aflevering. ‘Emotionele en psychische mishandeling: ongekend, onbekend en onbegrepen’. De titel zegt voldoende: Tako Engelfriet en Gebi Rodenburg beschrijven in dit artikel de gevolgen van emotionele en psychische mishandeling, leggen uit waarom het zo lastig te herkennen is en geven handreikingen aan behandelaren.
Een aantal weken geleden ontvingen we een mail met de cryptische tekst: ‘Hoe zet ik mijn TBS om in een Wvggz-maatregel?’ De schrijver reageerde niet meer op ons antwoord, dus zijn beweegredenen kennen we niet. Wel zocht Bart Vuijk in ‘Kun je TBS omzetten in een Wvggz-zorgmachtiging?’ voor ons uit waarom sommige mensen blijkbaar denken dat je beter via de Wvggz dan via TBS opgenomen kunt zijn.
Jeroen Jongkind maakte enkele keren een psychose mee. Hij vertelt daar nietsontziend over. Wie zijn verhaal leest moet even knipperen met de ogen. Niet vanwege een slechte behandeling of een ellenlange wachtlijst, het is de psychose zelf die aangrijpt. Lees zijn ervaring in ‘Verstijfd van angst’.
Johan Atsma las ‘Spreek en houd het niet voor je’, over de loopbaan in de psychiatrie van Lammert van der Horst, die leefde van 1893 tot 1978. Het blijkt een intrigerend verhaal van een psychiater die aan de wortels van de moderne psychiatrie in Nederland heeft gestaan. Toch raakt Atsma niet enthousiast over het boek: “Dat hele intrigerende verhaal dat tegelijkertijd een tijdsbeeld is, verdient wat mij betreft meer dan een droog relaas van feiten.”
Ten slotte sluit Gisele Vranckx af met haar maandelijkse gedicht. Niet vanwege psychiatrische klachten, ook niet vanwege de corona, maar wel in het ziekenhuis, waar ze uit haar raam Wuivende bomen ziet. Ze geeft de hoop niet op, ondanks de omstandigheden: “Ik droom van goede tijden, dat alles ooit weer terug komt”.
We kozen deze regel als titel voor dit magazine, omdat veel van de lezers in deze periode hetzelfde lijken te doen.
Corona en (beeld)bellen
Tot slot, toch even de corona-perikelen. Veel behandelingen zijn opgeschort, of verlopen via (beeld)bellen. Vanuit verschillende hoeken krijgen we daar berichten over. Volgens een enquête onder de leden van Ypsilon gaat het om meer dan de helft van de behandelingen. Het zou me niet verbazen als dat percentage hoger ligt, gezien alle reacties die we kregen op ons artikel ‘Het gemis van een knuffel, oogcontact en lijfelijke aanwezigheid’ In ieder geval krijgen we regelmatig post en blogs over het gemis van een face-to-face kontakt.
Ik durf niet te zeggen of het anders had gekund. In die zin is dit geen verwijt. Wel schrik ik van reacties die het probleem bagatelliseren, zoals bijvoorbeeld GGZ Nederland bij monde van Jacobine Geel in het programma Kassa dat deed. GGZ Nederland hanteert een beproefde tactiek, namelijk wijzen op de instellingen die wél veel face-to-face-kontakten zijn blijven doen, daarmee de cliënten die dat anders ervaren - de meerderheid - niet serieus nemend. Jammer. De ggz krijgt over het algemeen veel onterechte kritiek over zich heen. Niet serieus omgaan met de kritiek die wél terecht is helpt dan niet.
Willem Gotink
Hoofdredacteur GGZ Totaal
