De GGZ Totaal van 26 april 2021
Preventie, preventie en nog eens preventie. Hopelijk gaat het een belangrijk woord worden in de komende kabinetsperiode. Ondertussen bestaat er wel een Nationaal Preventieakkoord, maar preventie van psychische problemen is daar niet in opgenomen. Toch is het voorkomen van psychische problemen van groot belang. Dat is één van de redenen dat Joep Verbugt (van GGzE) en Kees Kraaijeveld (van De Argumentenfabriek) het initiatief namen voor de Denktank Mentale Vooruitgang, waarin meer dan 20 organisaties en belangenverenigingen nadachten over mogelijkheden om onze mentale weerbaarheid te versterken en zo psychische problemen te voorkomen. Het ‘Akkoord voor Mentale Vooruitgang’ is van de Denktank afkomstig.
De Denktank komt terug in het artikel over ggz-preventie.
‘We hebben niets aan overspannen psychiaters die alleen maar administratie doen
‘Samenwerking en preventie’, dat zijn de belangrijkste oplossingen die Simone Melis, teamleider bij MIND, ziet voor de problemen in de ggz. In dit laatste interview in de serie ‘Wie is de baas van de ggz?’ vertelt ze waarom – in de visie van MIND – de problemen in de ggz zo taai zijn: “De zorg is heel ingewikkeld gemaakt. Veel wet- en regelgeving, verschillende financieringsstromen; veel verschillende zorginstellingen en onafhankelijke zorgprofessionals. Kortom een landschap met veel schotten en eilandjes.”
Maar uiteindelijk “delen we dezelfde missie, namelijk dat patiënten de beste zorg moeten krijgen.”
Dweilen met een open kraan: voorkomen is beter...
Als voormalig preventiewerker vroeg ondergetekende zich af wat er eigenlijk gebeurd is met de destijds bloeiende preventietak van de Riagg’s en hoe het nu verder moet. De afdelingen Preventie blijken grotendeels vervallen tot ‘afdelingen voor lichte behandeling’, maar er gloort hoop met een steeds sterkere roep om preventie en een goed onderbouwd voorstel voor een ‘Akkoord voor Mentale Vooruitgang’. Maar het zal niet zonder uitdagingen zijn.
De ontwikkeling van een destructieve relatie
Je kan niet alles voorkomen. Trauma’s zijn meestal het gevolg van gebeurtenissen waar je ongewild slachtoffer van wordt of omstandigheden waar je onbedoeld in terecht bent gekomen. Waarschuwen kan helpen. Bijvoorbeeld door te wijzen op de gevaren van ziekmakende relaties, vroeg in te grijpen of snel hulp te zoeken. ‘Wies’ (pseudoniem) schrijft daarover: “Trouwe vrienden die je wakker schudden, die zeggen dat het niet aan jou ligt, die je willen helpen. Het kan pas lukken met die hulp als je het zelf ziet.”
Protocollen kunnen bijdragen aan professionaliteit, maar ook ontmenselijken
Als het probleem niet is voorkomen en je hulp zoekt, is het einde niet per se in zicht. “Verhalen over trauma of psychisch lijden hebben vaak de vorm van een sprookje,” schrijft Wytske Versteeg, “de verteller heeft een zwaar gevecht doorstaan, en is daar beter uit gekomen.”
Zo’n sprookje biedt echter weinig troost: “Op de plekken waar ik hulp gezocht had, voelde ik me een nummer. Ik was niet meer dan een probleem dat opgelost moest worden, of tenminste gemanaged. Dat werkte averechts.”
Hoe houden we psychopatene n narcisten weg van de macht?
Tot slot schreef Steve Taylor in The Conversation een boeiende visie over hoe we kunnen voorkomen dat psychopaten en narcisten (in plat Nederlands ‘machtswellustelingen’) aan de macht komen. Hij pleit voor psychologisch onderzoek vóór iemand een belangrijke machtspositie mag bekleden. Dat psychologen daarmee in feite kingmakers worden en misschien zelf kwetsbaar worden voor corruptie, weegt volgens hem op tegen het gevaar van managers en politici die hun macht kwaadaardig gebruiken.
Willem Gotink
Hoofdredacteur GGZ Totaal
Verder in dit magazine:
* Aandeel hulp bij psychische problemen door poh-ggz neemt toe
* Petitie ’geen half werk’: meer ruimte voor samenwerking binnen (psychische) zorg
* Blokhuis: tóch kinderen tussen wal en schip bij sluiting Hoenderloo Groep
* Aantal zelfdodingen in 2020 gelijk aan voorgaande jaren
* Twee sessies psychotherapie per week bij depressie: effectiever en minder uitval
* Betere herkenning psychische problemen door Mental Health First Aid
* Zembla over stoppen met antidepressiva
* Maatschappelijke meerwaarde van lotgenotencontact is enorm
* Zwarte muisjes: over psychische klachten tijdens de zwangerschap
