In de meeste situaties is het onwaarschijnlijk dat overheidsinterventies (bijvoorbeeld een lockdown) schadelijker zijn geweest dan de covid-pandemie zelf. Dat blijkt uit een artikel in British Medical Journal Global Health, waarin wetenschappers alle relevante studies over het onderwerp analyseren. Weliswaar is werd er tijdens de pandemie meer slapeloosheid, overgewicht en depressie geconstateerd, maar dat lockdowns onze gezondheid meer beschadigden dan Covid-19, zoals sommigen beweren, klopt niet.
Uit de World Mortality Dataset blijkt dat lockdowns niet dodelijker zijn dan Covid-19. De onderzoekers halen Australië en Nieuw-Zeeland aan als voorbeeld: daar werden strenge maatregelen ingevoerd, maar in 2020 was er geen oversterfte. Landen die snel en ingrijpend optraden, telden meestal minder doden dan in vorige jaren, omdat er minder griep- en verkeersdoden te betreuren waren.
De onderzoekers stellen, dat als lockdowns tot meer doden leiden, je ook aanzienlijke oversterfte zou verwachten in regio’s waar deze maatregelen ingesteld werden terwijl er weinig besmettingen waren. Maar de onderzoekers zien dat nergens gebeuren. Aan de andere kant zijn er de landen, die weinig maatregelen namen zoals Rusland, Brazilië, de VS en Zweden. Daar is een hoge oversterfte.
Psychische problemen
Voor het verband tussen de lockdowns en een toename van psychische problemen zien de onderzoekers geen bewijs. Tijdens de lockdowns zijn de zelfdodingscijfers niet gestegen en de analyse dat ‘iedereen opsluiten depressief maakt’ blijkt te simplistisch.
Beschikbare studies tonen aan dat depressieve gevoelens of angst soms een direct gevolg zijn van de pandemie, niet van lockdowns. “Niet naar school kunnen heeft impact op de mentale gezondheid van kinderen, maar een naaste verliezen aan Covid-19 ook. Het verband tussen het grote dodental en de rouw en angst die dat veroorzaakt wordt vaak vergeten als oorzaak van mentale problemen”, stellen de wetenschappers.
Ze voegen eraan toe dat de vraag of lockdowns niet schadelijker zijn dan de pandemie stoelt op een valse tegenstelling. “De pandemie is er al. Hoewel lockdowns negatieve effecten kunnen hebben, is er geen bewijs dat die erger zijn dan mochten we in de pandemie geen lockdowns hebben ingevoerd. Het tegendeel is veel waarschijnlijker.”
De Belgische biostatisticus Geert Molenberghs (KU Leuven/UHasselt) zegt in De Morgen: “Het is populair om gevolgen van de maatregelen, zoals leerachterstand, te vergelijken met de situatie voor de pandemie. Natuurlijk zie je neveneffecten als je vergelijkt met het leven in 2018 en 2019. Maar dat is niet de correcte vergelijking om gevolgen van maatregelen na te gaan. Deze studie vergelijkt wel met wat de situatie zou zijn mochten er geen maatregelen zijn genomen tijdens de pandemie.”
Bron: British Medical Journal Global Health, via
Barbara Debusschere / De Morgen
-----------------------------------------------------------------------------------------
Vind je dit interessant? Misschien is een abonnement op de gratis nieuwsbrief dan iets voor jou! GGZ Totaal verschijnt tweemaal per maand en behandelt onderwerpen over alles wat met de ggz te maken heeft, onafhankelijk en niet vooringenomen.
Abonneren kan direct via het inschrijffomulier, Opgeven van je mailadres is voldoende.
Of kijk eerst naar de artikelen in de vorige magazines.
