Daags na de rechtszaak over het dele van data via de HoNOS+ vragenlijsten sprak GGZ Totaal met hoogleraar Jim van Os over de stand van zaken in de psychiatrie. Van Os was opgeroepen als ‘methodologisch statistisch getuige’ (het is een hele mond vol) in de rechtszaak, maar hij is ook een van de twintig professoren die actiegroep Vertrouwen in de GGZ steunt in hun missie tegen de NZa-plannen.
“Het verloop of de uitkomst van een behandeling is niet te voorspellen met de algoritmen die de NZa wil gebruiken”, zo stelde hij in de Utrechtse rechtszaal. Het verloop of uitkomst van een behandeling is überhaupt niet te voorspellen, legt hij ons een dag later uit in zijn werkkamer in het UMC Utrecht. Die behandeling vindt namelijk voor een groot deel buiten de ggz plaats. Jim van Os vindt ook dat niet is vast te stellen wat iemand heeft als je vasthoudt aan ‘DSM-labeltjes’. De hoogleraar psychiatrie heeft het liever over een spectrum van neurodiversiteit waarop iedereen – ook jij en ik – zich ergens bevindt. In sommige specifieke gevallen is iemand neurodivergent, en dan moet er iets gebeuren. In overleg met hem of haar (m/v/x) wordt dan bekeken wat werkt.
Dat vraagt om een veel meer flexibele aanpak dan die van algoritmen op de DSM-5, HoNOS+ of andere labeltjes en cijfertjes waarover nu veel te dure advocaten in de rechtszaal staan te vechten. De verhalen van een mens zijn belangrijker dan een protocollaire diagnose en behandeluitkomst die de ggz is ingeslopen. Maar die verhalen zijn we uit het oog verloren, betoogt Van Os. Het is een fundamentele klacht van veel cliënten die ik zie: De systeemwereld kijkt door deze bril, maar ziet die de persoon nog wel?
Jim van Os pleitte – niet in de rechtbank, maar in zijn werkkamer – voor een rigoureus andere ggz. Niet gebaseerd op psychiatrie als ‘lineaire wetenschap’ maar op de verhalen van mensen. Persoonlijk wordt ik daar heel erg blij van. Maar ik vraag me wel af: welke code zet een behandelaar dan in godsnaam op de factuur?
Leendert Douma, hoofdredacteur
In dit nummer:
‘Psychiatrie is geen lineaire wetenschap, het gaat om verhalen vertellen’
Zoals het nu in de ggz gaat is als het toneelstuk Wachten op Godot van Samuel Beckett, zegt psychiater Jim van Os. “Iedereen wacht maar, en er gebeurt helemaal niks.” Dat moet anders. Het is zijn missie om het systeem helemaal om te gooien.
Hoe krijg je de cliëntenraad levendig, kritisch en actief?
“Je wilt wel voor een cliënt denken, maar je kan dat niet”, zegt een bestuurder van een middelgrote ggz-instelling. Dat toont het belang van een actieve en goed functionerende cliëntenraad, die gevraagd én ongevraagd advies geeft. Maar het instellen en draaiende houden van een cliëntenraad (CR) blijkt geen sinecure.
Slaapproblemen: praktische kennis voor professionals
(advertentie)
Een gedicht van Bert Klopman, met illustratie van Kees de Boer.
Door openheid uit knellende patronen komen... Judith de Roos recenseert Schaamte van schrijfster Teus Lebbing.
Tips over goede, interessante of misschien wel schurende podcasts in de wereld van de ggz. Deze week: podcastserie Ontdek Je Heilige Graal.
Wat is er nieuw? Relevante en interessante boeken door, voor of over de ggz. Dit keer: ACT-technieken en -oefeningen, bouwen aan volksgezondheid, een relaas over zwaarmoedigheid, beter communiceren met je partner, euthanasie bij jongeren ja of nee? en het ‘binnenwereldbos’.
En verder:
Ron Akkerman nieuwe bestuurder van VIGO
Doorbraakproject LVB in de ggz
Amsterdam start gemeentelijk meldpunt onbegrepen gedrag
Module Zelfinzicht bij autisme
Transformatieplan Mentale Gezondheid Zuid-Limburg getekend
Zorgorganisaties onder intensief toezicht na pleegmeisje Vlaardingen
Tien mentale gezondheidsnetwerken in regio Rotterdam voor alle ggz
Weinig bewijs voor effect ADHD-medicatie
MIND: informatie over delen HoNOS+ gegevens is ondermaats
Ggz-declaratiesysteem tot 2028 ligt ter beoordeling
-----------------------------------------------------------------------------------------
Vind je dit interessant? Misschien is een abonnement op de gratis nieuwsbrief dan iets voor jou! GGZ Totaal verschijnt tweemaal per maand en behandelt onderwerpen over alles wat met de ggz te maken heeft, onafhankelijk en niet vooringenomen.
Abonneren kan direct via het inschrijfformulier, opgeven van je mailadres is voldoende. Of kijk eerst naar de artikelen in de vorige magazines.
