Screening en diagnostiek van stemmen horen en psychose wordt niet altijd consequent en volledig gedaan. Daardoor blijven belangrijke aspecten zoals betekenisgeving en somatische screening vaak onderbelicht. Patiënten geven juist aan dit belangrijk te vinden.
Dat blijkt uit praktijkonderzoek van Akwa GGZ onder 349 professionals in de ggz, 156 patiënten die een psychose ervaren of ernstige psychische aandoeningen (EPA) hebben en 144 naasten. Bij diagnostiek sluiten zorgprofessionals deels aan bij de zorgstandaarden, maar kennis en toepassing van diagnostische profielen en structurele betrokkenheid van naasten verschillen sterk. In de behandeling is sprake van vertraagde start en een sterke focus op medicatie en psycho-educatie, terwijl aanbevolen interventies zoals CGT, herstelgerichte thema’s en ervaringsdeskundigheid in de praktijk onvoldoende en ongelijkmatig worden ingezet.
Screening en diagnostiek
Van de gevraagde zorgprofessionals vraagt 39 procent proactief naar het horen van stemmen, ook wanneer dit niet de reden is voor het zoeken van hulp, 50 procent doet dit bij een vermoeden van stemmen horen of psychose. Ook 39 procent maakt weleens mee dat stemmen horen of psychose pas laat werd ontdekt, waardoor de zorg ineffectief wordt en de klachten erger worden. Er wordt standaard gevraagd naar algemene onderdelen als hulpvraag en levensverhaal, maar minder naar specifieke aspecten als kenmerken, beloop en betekenis. De helft van de professionals vraagt naar positieve of inspirerende betekenis. Ongeveer een derde van de zorgprofessionals geeft aan dat het lukt om zo vroeg mogelijk te starten met behandeling bij psychotische symptomen. De gemiddelde wachttijd bedraagt ongeveer drie maanden, variërend van nul tot veertien maanden.
Behandeling
Bij stemmen horen wordt medicatie het meest ingezet. CGT en gedragsmatige interventies zoals copingtraining of vaktherapie worden wisselend aangeboden. Bij psychose worden antipsychotica en psycho educatie het vaakst ingezet. De zorgstandaard Psychose schrijft voor dat CGT ook altijd wordt aangeboden, maar in de praktijk biedt ongeveer een derde dit altijd aan. Een overgrote meerderheid van de zorgprofessionals heeft aandacht voor herstelonderwerpen zoals sociaal netwerk, leefstijl en werk of opleiding. Maar aandacht voor ervaringsdeskundigheid, peer-support, geloof en spiritualiteit en seksualiteit blijft achter: nog geen kwart van de professionals besteedt hier aandacht aan.
----------------------------------------------------------------------------------------
Vind je dit interessant? Misschien is een abonnement op de gratis nieuwsbrief dan iets voor jou!
GGZ Totaal verschijnt tweemaal per maand en behandelt onderwerpen over alles wat met de ggz te maken heeft, onafhankelijk en niet vooringenomen.
Het volgende e-magazine verschijnt op 9 februari 2026.
Abonneren kan direct via het inschrijfformulier, opgeven van je mailadres is voldoende. Of kijk eerst naar de artikelen in de vorige magazines.
