Het aantal tbs-patiënten is vorig jaar afgenomen van 164 naar 118. Toch lopen de wachtlijsten op en stokt de in- en uitstroom. Dat zet de sector onder druk.
Dat blijkt uit het rapport Cijfers en Bijzonderheden 2025 van TBS Nederland. Dat is het samenwerkingsverband van alle elf tbs-klinieken.
Doorstroom
Patiënten kunnen onvoldoende doorstromen naar reguliere ggz-instellingen. Daardoor blijven ze langer dan nodig is in Forensisch Psychiatrische Centra (FPC’s) en Forensisch Psychiatrische Klinieken (FPK’s). Door dit gebrek aan doorstroom lopen de wachtlijsten op voor mensen die in de gevangenis moeten wachten op hun behandeling. Dat zet ook de veiligheid in de instellingen verder onder druk. De gemiddelde behandelduur neemt ook verder toe. Die bedroeg iets meer dan 10 jaar, tegenover ruim 8,5 jaar in 2024. Volgens TBS Nederland heeft dat ook te maken met de moeizame uitstroom. In 2025 verbleven 1683 mensen in een tbs-traject. In totaal kregen 69 patiënten een voorwaardelijke beëindiging van hun tbs-maatregel.
Beveiligingsniveau
“Het grote probleem achter de lange wachtlijst van mensen die in de gevangenis wachten op een tbs-plek, is dat er te weinig capaciteit is in de tbs-sector”, zegt Hyacinthe van Bussel, directeur van de Rooyse Wissel en voorzitter van TBS Nederland. “Alle bedden in tbs-klinieken (met beveiligingsniveau 4) zijn nu bezet. Aan het einde van de behandeling zijn er te weinig plekken waar patiënten naartoe kunnen doorstromen. Veel patiënten hebben geen hoog beveiligingsniveau meer nodig, maar wél een plek in de geestelijke gezondheidszorg (ggz) of in een instelling voor mensen met een verstandelijke beperking (lvb). We moeten goed onderzoeken hoe we de doorstroom kunnen verbeteren, zodat de behandeling ook korter kan worden.”
Capaciteit
“Er zijn verschillende mogelijkheden om de in-, door- en uitstroom- problematiek tegen te gaan”, zegt Betty Brouns, directeur patiëntenzorg/psychiater bij FPC Pompestichting en voorzitter van het inhoudelijk overleg TBS Nederland. “Zo moeten er meer plekken komen in de ggz en in lvb-instellingen. Ook moeten we kijken welke tbs-klinieken hun capaciteit kunnen uitbreiden. Het liefst werken we met flexibele capaciteit. Dan kunnen we het beveiligingsniveau makkelijker aanpassen en zijn we minder afhankelijk van andere delen van de forensische zorg. Het aantal tbs-opleggingen zal altijd blijven schommelen. Met flexibele capaciteit kunnen we hier beter op inspelen.”
-----------------------------------------------------------------------------------------
Vind je dit interessant? Misschien is een abonnement op de gratis nieuwsbrief dan iets voor jou! GGZ Totaal verschijnt tweemaal per maand en behandelt onderwerpen over alles wat met de ggz te maken heeft, onafhankelijk en niet vooringenomen.
Abonneren kan direct via het inschrijfformulier, opgeven van je mailadres is voldoende. Of kijk eerst naar de artikelen in de vorige magazines.
