Onderzoekers van onder meer Pro Persona en de Radboud Universiteit publiceerden in juli 2026 in Archives of Women’s Mental Health een studie naar de behandeling van depressie bij vrouwen van middelbare leeftijd. De uitkomst: antidepressiva en interpersoonlijke therapie werken bij deze groep even goed — wat ruimte geeft om de behandeling af te stemmen op de voorkeur van de patiënt.
Depressie komt veel voor bij vrouwen van middelbare leeftijd (40 tot 64 jaar). Deze levensfase gaat vaak gepaard met hormonale veranderingen rond de overgang, die van invloed kunnen zijn op biologische, psychologische en sociale factoren. Toch is er opvallend weinig onderzoek dat de belangrijkste eerstelijnsbehandelingen voor depressie specifiek bij deze groep met elkaar vergelijkt. De Wereldgezondheidsorganisatie riep eerder al op om behandelingen gerichter af te stemmen op leeftijd en geslacht — en juist daar speelt dit onderzoek op in.
De onderzoekers vergeleken twee veelgebruikte behandelingen: antidepressiva en interpersoonlijke therapie (IPT), een vorm van psychotherapie die zich richt op de samenhang tussen depressieve klachten en relaties, rollen en veranderingen in het leven van iemand. Om deze vergelijking zo zorgvuldig mogelijk te maken, gebruikten zij een bijzondere methode: een zogeheten individuele-patiënt-meta-analyse. Daarbij worden niet alleen de gepubliceerde uitkomsten van eerdere studies samengevoegd, maar de oorspronkelijke gegevens van de individuele deelnemers zelf opnieuw geanalyseerd. Dat levert nauwkeuriger resultaten op en maakt het mogelijk om specifiek naar bepaalde groepen te kijken. In totaal werden gegevens van 1.490 deelnemers uit negen studies meegenomen, waaronder 527 vrouwen van middelbare leeftijd. Hun resultaten werden vergeleken met die van andere volwassenen. Gekeken werd naar depressieve klachten, kwaliteit van leven en problemen in het contact met anderen.
Bij vrouwen van middelbare leeftijd waren antidepressiva en interpersoonlijke therapie even effectief — zowel wat betreft de afname van depressieve klachten als op het gebied van kwaliteit van leven en problemen in relaties. Er werd geen betekenisvol verschil tussen de twee behandelingen gevonden.
Een opvallend detail betrof de kwaliteit van leven. Bij vrouwen van middelbare leeftijd deden beide behandelingen het even goed, terwijl bij de overige volwassenen antidepressiva op dit punt iets beter leken te presteren dan interpersoonlijke therapie. De onderzoekers benadrukken echter dat deze laatste bevinding op slechts twee studies berust en daarom voorlopig is; herhaling in groter onderzoek is nodig voordat er conclusies aan verbonden kunnen worden.
De belangrijkste boodschap is dat er bij vrouwen van middelbare leeftijd geen aantoonbaar verschil in effectiviteit is tussen antidepressiva en interpersoonlijke therapie. Dat geeft behandelaars en patiënten ruimte om samen te kiezen op basis van andere overwegingen — zoals de voorkeur van de patiënt, mogelijke bijwerkingen en de beschikbaarheid van de behandeling. Voor vrouwen die liever psychotherapie volgen dan medicatie gebruiken, of voor wie antidepressiva minder geschikt zijn, biedt interpersoonlijke therapie zo een volwaardig alternatief.
De onderzoekers plaatsen enkele nuanceringen. De onderliggende studies waren niet vrij van mogelijke vertekening, en kwaliteit van leven en problemen in relaties werden slechts in een beperkt aantal studies gemeten. Ook waren alle studies uitgevoerd in westerse landen, wat de vertaalbaarheid naar andere culturele contexten beperkt. Tot slot werd de leeftijd van deelnemers gebruikt als benadering voor de overgangsfase; die is daarmee niet exact vast te stellen. Voor toekomstig onderzoek bevelen de auteurs aan om risicofactoren zoals de overgangsfase en ingrijpende levensgebeurtenissen systematischer in kaart te brengen, en te onderzoeken of een combinatie van beide behandelingen de uitkomsten verder kan verbeteren.
Bron: Nederlands Kenniscentrum Angst, Dwang en Depressie (NedKAD)
-
Lees ook andere artikelen over depressie
-----------------------------------------------------------------------------------------
Vind je dit interessant? Misschien is een abonnement op de gratis nieuwsbrief dan iets voor jou! GGZ Totaal verschijnt tweemaal per maand en behandelt onderwerpen over alles wat met de ggz te maken heeft, onafhankelijk en niet vooringenomen.
Abonneren kan direct via het inschrijfformulier, opgeven van je mailadres is voldoende. Of kijk eerst naar de artikelen in de vorige magazines.
