Het aantal Nederlanders dat bij depressie, angststoornissen of stemmingswisselingen gebruik maakt van onlinetherapie is dit jaar met 85.000 patiënten gegroeid. Maar hoogleraar eMental-Health van de VU Amsterdam, Heleen Riper, waarschuwt voor de risico’s. ,,We weten nog veel te weinig over de effectiviteit.’’
Niet eerder nam het aantal klanten van de twee in 2008 opgerichte marktleiders, het Amsterdamse Minddistrict en het Utrechtse IPPZ zo massaal toe. Dat blijkt uit cijfers van de twee grootste aanbieders van onlinetherapie in Nederland die het AD heeft opgevraagd. Zeker 285.000 Nederlanders maakten in 2015 gebruik van een mix van therapie via de computer of hun mobiel en ’face-to-face’ gesprekken. In 2014 bleef hun klantenbestand nog steken op 200.000, dat komt dus neer op een groei van 42,5 procent.
Eén van de patiënten die naar eigen zeggen veel baat heeft bij onlinetherapie was de 32-jarige Wendy. Een jaar of zes geleden probeerde de in Duitsland woonachtige Nederlandse al eens hulp te krijgen voor haar dwanggedachten. ,,Ik ging naar een praktijk in de buurt, maar ik was toen heel gauw geneigd om de afspraak te verzetten, bleef liever in mijn vertrouwde omgeving. Nu kon ik zodra de tijd om was, meteen mijn tranen laten lopen. Ik was toch thuis.’’
Behandeling
Oldenhof was in behandeling bij onlinepsycholoog Bart Vemer van Aeffectivity therapy, die bij Minddistrict is aangesloten en via Skype gesprekken met zijn cliënten voert. ,,Een groot voordeel vind ik dat je therapeut op elk gewenst tijdstip je onlineopdrachten en dagboek kan lezen. Zo wist Bart vóór onze afspraak al wat mijn goede en minder goede dagen waren.’’ Ook is ze erg te spreken over de voortvarendheid waarmee haar behandeling van start ging.
,,Ik had mij ’s morgens ingeschreven en kreeg dezelfde dag al een uitgebreide reactie. Een paar dagen later hadden we het intakegesprek en de week erna kon ik al starten met de therapie.’’ Vóór de opkomst van digitale therapie, moest je volgens IPPZ-oprichter Joris Molenaar ’al gauw weken wachten’ op je eerste gesprek. ,,Nu start je direct online met je intake. Dat bespaart dertig minuten per cliënt, die daardoor ook nog eens beter en sneller geholpen wordt.’’
Zijn bedrijf groeide in 2015 als kool: van veertien naar dertig banen en de komende maanden komen er nog zeven mensen bij. ,,Vijf jaar geleden werd ik nog uitgelachen als ik zei dat onlinetherapie de toekomst had’’, verklaart Molenaar. ,,Nu sluiten wij per maand gemiddeld 20 procent nieuwe gebruikers aan. In 2014 was dat 14 procent per maand.’’
Groei
Minddistrict ging van 35 naar 50 banen en heeft intussen ook vestigingen in België, Duitsland, Spanje en Engeland. ,,Dit jaar was zonder meer het jaar met de grootste groei sinds de oprichting’’, aldus directeur Mark Willems. Zorgverzekeraars stimuleren dat patiënten met lichte klachten door de huisarts worden gezien. Na een gesprek bij de huisarts starten zij met onlinetherapie onder begeleiding van een praktijkondersteuner, zoals psychologen of verpleegkundigen.
Zo kunnen mensen met stemmingswisselingen via hun telefoon bijhouden wanneer zich wél en wanneer zij zich niet goed voelen. In anderhalf jaar hebben volgens Willems zo’n 50.000 à 60.000 patiënten van huisartsen zich bij Minddistrict aangesloten, samen goed voor ongeveer 2000 huisartsenpraktijken. ,,Komend jaar kan echt de doorbraak worden, want bij hen zijn ongeveer 3 miljoen Nederlanders patiënt.’’
Hoogleraar eMental-Health van de Vrije Universiteit Amsterdam Heleen Riper wijst op de risico’s van de ongebreidelde groei. ,,Heel veel instellingen gaan met onlinetherapie aan de slag, maar we weten nog veel te weinig over de effectiviteit.’’ Zo moet volgens haar beter worden uitgezocht welk deel van de behandeling online zou moeten en wat beter niet. Van de invoering van onlinetherapie via de huisarts staat voor Riper vast dat het klinisch effectief is en kosten scheelt. ,,Maar dat wil niet zeggen dat iedereen er baat bij heeft. Het is net als een paracetamol bij hoofdpijn: bij de één werkt het wel, bij de ander niet.’’
Bron: AD / Marcia Nieuwenhuis
