Zogenaamde ‘nieuwe psychoactieve stoffen’ (NPS) worden in Nederland in toenemende mate gebruikt als partydrug en ook het aantal meldingen over vergiftigingen, met name met 4-fluoramfetamine (4-FA), stijgt. Dit staat vermeld in het Jaaroverzicht 2015 van het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum (NVIC), onderdeel van het UMC Utrecht.
Wanneer er nieuwe producten op de markt komen, ontstaan geregeld ook nieuwe vergiftigingen. In het uitgaanscircuit duiken de laatste jaren steeds vaker ’nieuwe psychoactieve stoffen’ (NPS) op. Het gaat daarbij om stoffen die pas sinds relatief korte tijd als recreatieve drug worden gesynthetiseerd, aangeboden of gebruikt. Het NVIC meldt in het Jaarverslag 2015 in totaal 94 meldingen van incidenten met NPS, een stijging ten opzichte van 2014 (77) en 2013 (36).
Doordat hun chemische structuur verschilt van bekende ‘klassieke’ drugs, vallen veel NPS (nog) buiten de Opiumwet (daarom de bijnaam ‘legal high’). In 2015 ging bijna de helft van de meldingen (44) over het gebruik van de stof 4-fluoramfetamine (4-FA of 4-FMP), bijna een verdubbeling vergeleken met een jaar eerder.
Ernstige ongewenste effecten
Gebruikers van 4-FA waarderen het middel omdat de effecten tussen die van amfetaminen en XTC in liggen: oppeppend, maar met een gevoel van verbondenheid en openheid. Bij de aan het NVIC gemelde incidenten ging het deels om de bekende, nadelige effecten van amfetamine-achtige stoffen, zoals agitatie, verwardheid en hartkloppingen. Bij het verder vervolgen van de meldingen bleek een aantal gebruikers zeer ernstige cardiovasculaire problemen te hebben gekregen, zoals acuut hartfalen of een hersenbloeding.
“4-FA is zeker geen veilig alternatief voor andere partydrugs. Hulpverleners bij festivals of evenementen moeten bij klachten van pijn op de borst en hevige hoofdpijn bedacht zijn op gebruik van 4-FA en doorverwijzen naar een spoedeisende hulp”, aldus Irma de Vries, internist-toxicoloog verbonden aan het NVIC.
24/7 bereikbaar voor hulpverleners
Het NVIC, opgericht in 1960 en sinds 2011 onderdeel van het UMC Utrecht, is de nationale vraagbaak voor huisartsen, medisch specialisten en andere hulpverleners bij acute vergiftigingen. Het NVIC geeft 24/7 informatie over de effecten en behandeling van vergiftigingen bij mensen en dieren. In Nederland bestaat geen meldingsplicht voor acute vergiftigingen en alleen vergiftigingen waarbij artsen en andere hulpverleners advies nodig hebben, worden bij het NVIC gemeld. In 2015 werd het NVIC 43.922 keer telefonisch geraadpleegd over in totaal 34.100 mensen en 5.429 dieren die waren blootgesteld aan giftige stoffen. Daarnaast is 51.369 keer gebruik gemaakt van de website www.vergiftigingen.info, waar hulpverleners zelf de toxicologische informatie van het NVIC kunnen raadplegen.
De meeste informatieverzoeken aan het NVIC betreffen geneesmiddelen (zoals slaapmiddelen en pijnstillers) en huishoudmiddelen (zoals chloorbevattende middelen en wasmiddelen). Door het grote aantal informatieverzoeken per jaar, heeft het NVIC goed inzicht in trends in het aantal vergiftigingen in Nederland. Voor meer informatie, ga naar de website van het NVIC.
Bron: UMC Utrecht
