Een poel van microagressie, toxische masculiniteit, gefnuikte ambities en statusangst. Leendert Douma recenseert de film The Roses.
In het Engeland van de vijftiende eeuw heersten de originele Rozenoorlogen. In 1981 vertaalde schrijver Waren Adler die naar een vechtscheiding in de roman The War of the Roses. En die werd eind jaren tachtig verfilmd door Danny de Vito, met Michael Douglas en Kathleen Turner in de hoofdrol. Minder bloederig dan de eind-middeleeuwse oorlogen, alhoewel? De twee konden elkaars bloed wel drinken.
Venijnig
De briljante scenarioschrijver Tony McNamara (bekend van films als Poor Things en The Favourite, en series als The Great) is specialist in venijn. Het is dus niet zo gek dat hij vorig jaar het boek er weer eens bij pakte. Hij doopte zijn pen in vitriool en baseerde zijn scenario losjes op The War of the Roses. McNamara vertaalde het weer terug naar Engeland – een Engels stel in Amerikaanse setting om het contrast te vergroten – maar dan helemaal anno 2025. Het draait nu vooral om microagressie, toxische masculiniteit, gefnuikte ambities en statusangst.
Stormachtig
We maken kennis met Ivy en Theo Rose, indrukwekkend gespeeld door respectievelijk Olivia Colman en Benedict Cumberbatch (die de film ook mee produceerde). Ze leiden een ogenschijnlijk goed huwelijk, totdat een storm daar verandering in brengt. Hoe symbolisch. Architect Theo Rose ziet zijn prestigieuze gebouw instorten, zo hilarisch en schrijnend dat ‘ie daarna nergens meer aan de bak komt. In diezelfde storm vluchten mensen naar het onbekende eethuisje van Ivy Rose aan de kust. Tussen hen is ook een toonaangevend culinair recensent. Het is de springplank naar een carrière die Ivy wereldberoemd maakt.
Vernederend
Dit zet de wereld van de Roses op zijn kop. De conservatieve rolpatronen zijn omgedraaid. Theo doet als moderne, progressieve man zijn best om te accepteren dat zijn vrouw kostwinner is en hij neemt de opvoeding van de kinderen op zich. Als een generaal drilt hij zijn zoon en dochter tot topsporters. Tegelijkertijd voelt zijn mislukte carrière voor hem als een vernedering. Het gekrenkte ego wordt verborgen onder een laag charme. De onderhuidse spanningen nemen toe. De Roses weten van elkaars gevoeligheden en kwetsbaarheden, en gaan juist daarin zitten wroeten. De disfunctionerende gezinsdynamiek is dan niet meer te redden.
Gewelddadig
De financiële afhankelijkheid – en dus ook de ‘machtsverhoudingen’ – worden uitvergroot als Ivy aan Theo de opdracht geeft om hun huis te ontwerpen. Dan kan hij zich revancheren als architect. Het lukt hem om een iconisch gebouw neer te zetten. Maar na de storm kent de film een tweede scharnierpunt. Theo heeft een spirituele ervaring als hij een aangespoelde walvis weer naar zee brengt. Hij komt tot een inzicht: Een mens leeft maar één keer. Al die spiritualiteit komt voor Ivy als een koude douche. Theo wil scheiden. Dan verwordt die microagressie tot regelrecht geweld, verbaal en fysiek, als het fancy huis tot inzet wordt van de vechtscheiding. De afloop is even spectaculair als verrassend.
Gelaagd
De film is bedreigend, maar vooral zeer vermakelijk. Dat komt vooral doordat Ivy en Theo – als goede Engelsen – verbaal extreem begaafd zijn. De ruzies bereiken een literair niveau a la Who’s Afraid of Virginia Woolf?. Het is prachtig om te zien hoe hun Amerikaanse vrienden dit proberen te kopiëren, maar hopeloos falen. Het is prachtig om te zien hoe het stel met hun absurditeiten een therapeute alle hoeken van de kamer laat zien. Samen stappen ze schaterlachend de behandelruimte uit. Ze zijn trots en weer even gelukkig met elkaar. Het illustreert hoe gelaagd hun relatie, en daardoor ook de film, kan zijn.
Wreed
Tot slot kun je The Roses zien als één grote Postbus 51-spot tegen alcoholmisbruik: Drank maakt meer kapot dan je lief is. Met elke borrel die genuttigd wordt, stijgt het venijn. Het etentje met hun vrienden, vlak voor de climax van de film, wordt ondraaglijk wreed. Ivy en Theo verliezen steeds meer sympathie bij de kijkers. Alle decorum zijn ze definitief voorbij. Een familiedrama ligt op de loer. Maar die pakt anders uit dan je gedacht had.
Bekijk de trailer van The Roses.
-
Lees alle filmrecensies op GGZ Totaal
-----------------------------------------------------------------------------------------
Vind je dit interessant? Misschien is een abonnement op de gratis nieuwsbrief dan iets voor jou! GGZ Totaal verschijnt tweemaal per maand en behandelt onderwerpen over alles wat met de ggz te maken heeft, onafhankelijk en niet vooringenomen.
Abonneren kan direct via het inschrijfformulier, opgeven van je mailadres is voldoende. Of kijk eerst naar de artikelen in de vorige magazines.
