Mensen met ernstige psychische problematiek nog steeds door de ggz geweigerd. Sinds 1 januari 2026 mogen ggz-aanbieders geen mensen meer weigeren op basis van zogenoemde exclusiecriteria. Dit is afgesproken in het Aanvullend Zorg en Welzijn Akkoord (AZWA, 2025). Maar reacties op een oproep door MIND laten zien dat dit in de praktijk toch nog gebeurt: 78 mensen laten weten dat ze dit jaar niet in behandeling zijn genomen door de ggz. Meest gehoorde reden: hun aandoeningen zijn ‘te complex’. Bovendien kregen de meesten geen hulp bij het vinden van een andere passende ggz-aanbieder.
MIND kreeg dit voorjaar signalen dat mensen nog steeds worden geweigerd door zorgaanbieders of worden terugverwezen naar hun huisarts. Daarom hebben we een oproep uitgedaan via onze communicatiekanalen naar mensen die dit jaar voor een ggz-behandeling zijn geweigerd. De vragenlijst is tussen 28 mei 2026 en 17 juni 2026 uitgezet en daar zijn 98 bruikbare reacties op gekomen. MIND vindt de uitkomsten en de verhalen alarmerend en roept de minister op om nader toe te zien op uitsluiting en om voldoende passende behandelplekken te creëren voor deze mensen met ernstige psychische problemen.
Te complex
Van alle respondenten geven 78 mensen (80 procent) aan sinds 1 januari 2026 niet in behandeling te zijn genomen door een ggz-aanbieder. De meerderheid van hen (37 mensen) kreeg als reden te horen dat zij ‘te complex’ zijn. Daarnaast worden autisme (19 keer), crisisgevoeligheid (17 keer) en suïcidaliteit (11 keer) vaak genoemd. Uit de reacties blijkt dat exclusiecriteria in de praktijk nog breed worden toegepast: bijvoorbeeld op basis van diagnosecombinaties, risico op ontregeling, behandelvorm, regio of omdat iemand ‘niet passend’ zou zijn voor het aanbod. Eén van de respondenten geeft aan: “Ik ben al zeker vijf jaar niet meer in een crisis geweest en ik heb een duidelijke hulpvraag. Ook wanneer mijn huisarts hier achter aanging, bleef het antwoord nee.” Een andere respondent schrijft: “Ik had twee maanden op de wachtlijst gestaan bij ggz […] maar binnen tien minuten vonden ze mij te complex en werd ik zelfs halverwege het invullen van de vragenlijst weggestuurd.”
Geen vervolg
De resultaten laten zien dat het probleem niet alleen in de afwijzing zelf zit, maar ook in wat daarna gebeurt. Van de mensen die geweigerd zijn, geven 67 mensen (86 procent) aan dat de instelling niet heeft geholpen bij het vinden van een passende behandelplek. Veel verhalen beschrijven een patroon van wachten, intakegesprekken en vervolgens alsnog afwijzing of terug verwijzing naar de huisarts. Dit zonder warme overdracht of passend alternatief. In 69 procent van de geweigerde gevallen, werden mensen geweigerd bij een grote ggz-instelling. In 31 procent van de gevallen bij een vrijgevestigde of kleine ggz-instelling.
Impact
De impact van de uitsluiting is groot. Respondenten noemen verergering van klachten, verlies van vertrouwen, uitval van studie of werk, langdurig zoeken en gevoelens van afwijzing of uitzichtloosheid. Veel respondenten hebben nog steeds geen passende zorg of ondersteuning gevonden. Of alleen na lang zoeken, lange wachttijden en veel eigen inspanning. Wie uiteindelijk wel hulp vindt, beschrijft die vaak als ‘gedeeltelijk’, ‘tijdelijk’ of ‘pas beschikbaar na een lange weg’.
Bron: MIND Platform
-----------------------------------------------------------------------------------------
Vind je dit interessant? Misschien is een abonnement op de gratis nieuwsbrief dan iets voor jou! GGZ Totaal verschijnt tweemaal per maand en behandelt onderwerpen over alles wat met de ggz te maken heeft, onafhankelijk en niet vooringenomen.
Abonneren kan direct via het inschrijfformulier, opgeven van je mailadres is voldoende. Of kijk eerst naar de artikelen in de vorige magazines.
